Xbox lập kỷ lục speedrun từ 'chúng ta đã trở lại' tới 'mọi chuyện đã xong' với tốc độ không tưởng

Thêm một đợt sa thải nhân sự nữa sắp diễn ra, được khoác lên mình chiếc áo "reset" cho một tương lai tươi sáng hơn.

Chu kỳ cảm xúc của cộng đồng game thủ dành cho Xbox gần đây giống như một vòng xoáy điên cuồng. Chỉ mới vài tháng trước, mọi người đều hò reo vì những bản demo ấn tượng từ sự kiện Xbox Games Showcase, những cái tên như Fable, Avowed hứa hẹn một tương lai đầy exclusive chất lượng. Cảm giác "we're so back" (chúng ta đã trở lại) lan tỏa khắp nơi.

Cú rơi tự do từ đỉnh cao hy vọng

Nhưng rồi mọi thứ thay đổi nhanh đến chóng mặt. Thông tin mới nhất từ bên trong Microsoft cho thấy một đợt cắt giảm nhân sự lớn nữa đang được lên kế hoạch. Lần này, nó nhắm vào chính bộ phận Xbox và các studio mà họ mua lại. Người ta nói đây là một phần của kế hoạch "reset" và "tái cấu trúc" để định vị lại công ty cho những mục tiêu dài hạn.

Nghe có vẻ quen thuộc. Đó chính xác là những từ ngữ mà ngành công nghiệp game thường dùng mỗi khi họ sa thải hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người. Họ gọi đó là "điều chỉnh", là "tập trung vào chiến lược cốt lõi", hay đẹp hơn nữa là "đầu tư cho tương lai". Thực tế phía sau những từ ngữ đẹp đẽ đó là những con người mất việc, những dự án bị hủy bỏ, và một bầu không khí bất an bao trùm.

Điều khiến nhiều người thất vọng là tốc độ chuyển biến tâm trạng. Xbox dường như đã lập một kỷ lục speedrun trong việc đưa cộng đồng từ đỉnh cao hy vọng xuống vực thẳm lo âu. Một bên là những trailer hào nhoáng, những lời hứa về một thư viện game khổng lồ sau thương vụ mua lại Activision Blizzard. Bên kia là thực tế phũ phàng của việc cắt giảm chi phí, đóng cửa studio, và hủy bỏ các dự án tiềm năng.

Khi Game Pass trở thành gánh nặng

Các tin đồn và báo cáo từ những nguồn tin nội bộ cho thấy đợt sa thải sắp tới có thể ảnh hưởng đến nhiều studio thuộc sở hữu của Xbox. Những cái tên đã từng làm nên lịch sử, những đội ngũ đã tạo ra những tựa game được yêu thích, giờ đây lại đối mặt với nguy cơ bị xáo trộn. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn về chiến lược "Game Pass là tất cả" của Microsoft. Liệu họ có đang đầu tư đủ để các studio đó phát triển những sản phẩm chất lượng, hay chỉ đang biến họ thành những cỗ máy sản xuất nội dung để lấp đầy thư viện dịch vụ?

Người chơi cũng bắt đầu cảm thấy mệt mỏi với vòng xoáy này. Họ muốn chơi game hay, không phải ngồi nghe những bài phát biểu về tầm nhìn hay những thông cáo báo chí được trau chuốt kỹ lưỡng. Họ nhớ đến những ngày Xbox 360, khi mà dòng máy chơi game này mang đến một loạt những tựa game định nghĩa thế hệ, từ Halo đến Gears of War, cùng một cộng đồng trực tuyến sôi động.

Giờ đây, cảm giác đó dường như đã phai nhạt. Thay vào đó là những cuộc tranh luận không hồi kết về việc liệu game này có lên Game Pass ngày đầu hay không, liệu studio kia có bị đóng cửa sau khi phát hành một game thất bại. Sự tập trung đã chuyển từ chất lượng sản phẩm sang các con số thuê bao và chiến lược thị trường.

Không thể phủ nhận rằng Game Pass là một dịch vụ có giá trị. Nó mang đến cho người chơi quyền truy cập vào một thư viện game khổng lồ với chi phí hợp lý. Nhưng dịch vụ đó cần được nuôi dưỡng bởi những tựa game mới, chất lượng. Và những tựa game đó cần được tạo ra bởi những nhà phát triển tài năng, những người có đủ thời gian, nguồn lực và sự ổn định để sáng tạo.

Bản patch lỗi trong mô hình kinh doanh

Đợt "reset" sắp tới này của Xbox, trên thực tế, có vẻ giống một bản patch lớn được tung ra để fix những lỗi thiết kế cốt lõi trong mô hình kinh doanh của họ. Nhưng thay vì buff cho những chỉ số quan trọng như "sự hài lòng của nhà phát triển" hay "chất lượng sản phẩm độc quyền", bản patch này lại nerf trực tiếp vào chính những người đang xây dựng nên tương lai của nền tảng.

Cộng đồng game thủ đã chứng kiến quá nhiều câu chuyện như vậy trong vài năm qua. Từ Google Stadia, đến những đợt sa thải hàng loạt tại EA, Blizzard, và hàng chục công ty khác. Mỗi lần như vậy, họ lại được nghe cùng một bài ca về "tương lai tươi sáng" và "sự tập trung mới". Rồi mọi chuyện lại lặp lại.

Với Xbox, áp lực lúc này còn lớn hơn bao giờ hết. Họ đã chi một số tiền khổng lồ để mua lại Activision Blizzard. Cổ đông sẽ muốn thấy lợi nhuận. Thị trường sẽ muốn thấy sự tăng trưởng. Và trong môi trường đó, những thứ như sự sáng tạo nghệ thuật, sự ổn định của đội ngũ phát triển, hay niềm tin của người hâm mộ, đôi khi có thể bị đẩy xuống thứ yếu.

Tương lai nào cho người hâm mộ Xbox?

Vậy người chơi nên làm gì? Có lẽ không còn cách nào khác ngoài việc chờ đợi và quan sát. Họ sẽ theo dõi xem những game độc quyền sắp tới của Xbox có thực sự hay không. Họ sẽ xem liệu Game Pass có tiếp tục mang đến những giá trị thực sự, hay chỉ là một bộ sưu tập ngày càng nhiều những game indie và các tựa game cũ. Và họ sẽ đánh giá xem liệu chiếc console hay dịch vụ PC của mình có còn đáng để đầu tư thời gian và tiền bạc hay không.

Hy vọng rằng, đằng sau những thuật ngữ quản trị khô khan như "reset" và "tái cấu trúc", Xbox vẫn còn giữ được tầm nhìn về việc tạo ra những trải nghiệm chơi game tuyệt vời. Bởi cuối cùng, đó là thứ duy nhất khiến người chơi ở lại. Không phải các bài phát biểu, không phải các con số tài chính, mà là cảm giác phấn khích khi khám phá một thế giới mới, hay niềm vui khi vượt qua một thử thách khó nhằn cùng bạn bè. Nếu Xbox quên đi điều đó, thì có lẽ câu nói "it's so over" (mọi chuyện đã xong) sẽ không còn là một meme nữa, mà là một lời kết chính xác cho một chương đáng thất vọng trong lịch sử gaming.