Cha đẻ Citizen Sleeper chia sẻ lý do mạo hiểm với dự án RPG mới

"Cảm giác như người ta đang ngại thử nghiệm những cái mới quá," Gareth Damian Martin chia sẻ.

Ngay từ trailer giới thiệu, Signet City đã cho thấy đây không phải là một tựa game bình thường. Bạn sẽ vào vai một loại ký sinh trùng nấm, điều khiển nhiều vật chủ khác nhau trong một thành phố vận hành bằng tảo. Nghe qua thì khá lạ lẫm, nhưng khi ngồi lại với Gareth Damian Martin, họ không muốn sa đà vào việc giải thích cơ chế game hoạt động ra sao. Thay vào đó, họ muốn để người chơi tự mình khám phá. Điều mà tác giả quan tâm hơn là lý do tại sao dự án này lại ra đời vào thời điểm này.

Trong bối cảnh ngành game đang chứng kiến nhiều studio đóng cửa mỗi ngày, việc chọn làm một tựa game nhập vai góc nhìn thứ nhất với phong cách "fungalpunk" (nấm và công nghệ) rõ ràng không phải là một lựa chọn an toàn.

Quay lại năm 2020, tựa game đầu tay của Damian Martin là In Other Waters đã đặt người chơi vào vị trí một trí tuệ nhân tạo trong bộ đồ lặn của một nhà khoa học. Cách duy nhất để giao tiếp với phi công là thông qua các phản hồi "có" hoặc "không". Damian Martin kể lại: "Tôi hoàn toàn có thể thêm vào các cây hội thoại phức tạp, nhưng tôi cố tình không làm thế. Tôi muốn tạo ra cảm giác khao khát được kết nối với nhân vật kia. Việc khiến người chơi cảm thấy ức chế, nhắc nhở họ rằng mình chỉ đang ngồi sau màn hình máy tính, chính là cách để họ cảm nhận rõ hơn về vị thế của mình trong trò chơi."

Hai năm sau, với Citizen Sleeper, họ tiếp tục thách thức lối mòn của dòng game nhập vai. Thay vì vào vai một "siêu cảnh sát" đi khắp nơi giải quyết vấn đề và thực thi công lý, bạn lại là một android bỏ trốn, chật vật tìm kiếm thuốc men trong một xã hội coi bạn chẳng khác gì rác rưởi. "Thay vì làm người hùng, bạn là một thành viên bị gạt ra ngoài lề xã hội," Damian Martin nói. "Đó là sự khác biệt giữa bạn và các NPC. Bạn phải đối mặt với một thực tại chủ quan đầy mơ hồ, nơi chính bạn còn chẳng biết cảm giác làm người thực sự là như thế nào."

Dù đã có những thành công nhất định, Damian Martin vẫn coi Signet City là một bước nhảy vọt đầy rủi ro.

Ý tưởng về bối cảnh của Signet City đã nhen nhóm trong đầu Damian Martin từ năm 2017, thậm chí trước cả khi họ bắt tay vào In Other Waters. Họ từng cân nhắc biến nó thành dự án đầu tay nhưng rồi lại thôi vì thấy nó quá phức tạp. Sau đó, họ suýt nữa đã chọn làm Signet City thay vì Citizen Sleeper, nhưng lại cảm thấy bản thân chưa đủ sẵn sàng. Khi hoàn thành Citizen Sleeper, cơ hội lại đến, nhưng họ lại quyết định làm tiếp phần hậu bản Citizen Sleeper 2: Starward Vector vì cảm thấy chưa muốn rời bỏ thế giới khoa học viễn tưởng đó.

Tuy nhiên, sau khi hoàn tất Citizen Sleeper 2 vào tháng Một vừa qua, Damian Martin nhận ra đã đến lúc phải thực hiện Signet City, nếu không sẽ chẳng bao giờ làm được nữa. Dù đã phác thảo thế giới này suốt nhiều năm, nhưng phiên bản game mà họ đang làm hiện tại khác xa so với những gì họ từng hình dung vào năm 2017.

"Kỹ năng của mình đã thay đổi rất nhiều trong khoảng thời gian đó," Damian Martin chia sẻ. Không chỉ dừng lại ở việc trau dồi khả năng để xử lý một tựa game nhập vai góc nhìn thứ nhất, Damian Martin giờ đây đã có những dự án riêng để gửi gắm tư duy của mình. "Mình tìm ra cách để kết hợp bối cảnh đang ấp ủ với những ý tưởng mà trước đây Citizen Sleeper chưa cho phép mình thực hiện," Damian Martin giải thích. Hướng đi đó nằm ở chính cấu trúc của trò chơi. Học hỏi cơ chế từ tựa game nhập vai trên bàn Blades in the Dark, phần lớn hành động trong Citizen Sleeper được quyết định bởi những con xúc xắc. Mỗi đầu tuần, bạn tung một bộ xúc xắc rồi phân bổ chúng vào các sự kiện khác nhau. Số điểm càng cao thì tỉ lệ thành công càng lớn, nên việc cân nhắc sử dụng chúng thế nào luôn là bài toán khó. Ví dụ, nếu nhân vật của bạn không giỏi về kỹ thuật mà lại cần hack một cánh cửa bị khóa, bạn có thể phải hy sinh một con xúc xắc điểm cao để đảm bảo mở được cửa. Tuy nhiên, cũng giống như Blades in the Dark, các sự kiện hiếm khi chỉ có hai kết quả là thành công hay thất bại. Bạn có thể mở được cửa nhưng lại vô tình kích hoạt báo động. Dù không phải là cơ chế duy nhất của Citizen Sleeper, việc dùng xúc xắc làm tài nguyên cho hầu hết mọi hành động đã tạo nên một sắc thái riêng, nhấn mạnh cảm giác thiếu thốn và chật vật. "Một điều mình rút ra từ Citizen Sleeper là bạn có thể xây dựng một cấu trúc cho phép kể những câu chuyện mà người khác không làm được," Damian Martin nói. "Nếu bạn tạo ra một cấu trúc mà người chơi buộc phải đi diệt quái, thì mọi nhiệm vụ cuối cùng cũng chỉ xoay quanh việc đó." Họ nhấn mạnh rằng tựa game sci-fi mới của mình không hề bài trừ chiến đấu, hệ thống xúc xắc vẫn cho phép đánh đấm, nhưng vì mọi hành động đều dùng chung một cơ chế nên câu chuyện trở nên rộng mở hơn. "Bởi vì," họ giải thích, "chiến đấu không phải là thứ thú vị nhất trong một câu chuyện." Với Signet City, Damian Martin muốn xem một cấu trúc mới sẽ thúc đẩy những kiểu kể chuyện nào. "Citizen Sleeper giờ đã là một hình mẫu khá hoàn thiện và mình đã làm mọi thứ có thể trong khuôn khổ đó," họ chia sẻ. "Signet City trở thành cơ hội để mình đề xuất một điều gì đó khác biệt và mới mẻ với thể loại nhập vai." Họ muốn thử thách những kỳ vọng của người chơi, đặc biệt là nhóm người chơi trên console, đối với các game nhập vai góc nhìn thứ nhất. "Mình thích đóng vai một kẻ tinh quái," họ nói thêm. "Mình muốn mọi người biết rằng mình đang cố gắng chắt lọc tất cả những gì đã học được về game nhập vai để đưa ra một thứ gì đó nguyên bản và chấp nhận rủi ro thực sự."

Damian Martin cho biết đoạn trailer chính là lời tuyên bố về mục tiêu của họ: "Mình muốn nói với mọi người rằng, này, mình muốn làm một cái gì đó khác biệt. Mình muốn các bạn chơi một trò chơi mà trước đây các bạn chưa từng trải nghiệm."

Damian Martin chia sẻ rằng đoạn trailer giống như một lời tuyên bố về định hướng của dự án: "Tôi muốn nói với mọi người rằng mình đang làm một thứ gì đó khác biệt. Tôi muốn các bạn trải nghiệm một trò chơi chưa từng thấy trước đây. Có thể nó gợi nhớ đến Dishonored hay Disco Elysium, nhưng cốt lõi vẫn là sự mới mẻ, thú vị cùng một thế giới có chiều sâu và quy mô rộng lớn."

Bối cảnh Signet City và sự sống ký sinh

Lấy cảm hứng từ những thành phố công nghiệp miền Bắc nước Anh thập niên 80 như Newcastle, Glasgow hay Manchester, Signet City mang một vẻ ngoài khá lạ lẫm trong làng game. Nơi đây có một thực thể sống độc đáo: The Canker, một loại nấm khổng lồ mọc ngoài vịnh. Suốt một thế kỷ qua, người dân đã khai thác và tinh chế nó thành nguồn nhiên liệu chính. Lịch sử này thấm đẫm vào văn hóa và đời sống của những người mà bạn sẽ ký sinh vào. Khi nhảy từ vật chủ này sang vật chủ khác, bạn sẽ thấy họ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những áp lực xã hội và công nghiệp mà thành phố này tạo ra.

"Nhiều tựa game hiện nay thường bỏ qua việc xây dựng thế giới, hoặc chỉ dùng những bối cảnh giả tưởng cũ kỹ đến mức người chơi chẳng còn thấy tò mò nữa," Damian Martin nói thêm về mục tiêu của mình. "Đó là năng lượng mà tôi muốn truyền tải. Tôi muốn khẳng định rằng mình đang cố tình làm khác đi, muốn thử thách bản thân với một hướng đi mới."

Thách thức sự an toàn của ngành game

Dù cuộc trò chuyện diễn ra khá cởi mở, nhưng trong giọng điệu của Damian Martin vẫn có sự quyết liệt. Đây giống như một lời thách thức gửi đến các nhà phát triển khác cũng như chính bản thân anh. "Cảm giác như việc chấp nhận rủi ro đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay," anh nhận định. "Sẽ thật đạo đức giả nếu tôi nói điều đó mà không dám thực hiện. Nếu có ai đó đủ khả năng để mạo hiểm, thì đó chính là tôi."

Cấu trúc mới này đặt bạn vào vị trí một loại nấm ký sinh bên trong vật chủ. Bạn lắng nghe suy nghĩ, hút lấy cảm xúc và âm thầm điều khiển hành động của họ từ bên trong. Damian Martin tin rằng cách tiếp cận này sẽ mở ra những hướng kể chuyện mới lạ. Khi di chuyển giữa các vật chủ trong thành phố, bạn sẽ bước vào cuộc đời họ khi mọi thứ đang diễn ra dở dang. Họ có bạn bè, gia đình, những nỗi lo riêng và cách họ nhìn nhận Signet City cũng khác biệt, được định hình bởi chính cuộc đời họ đã sống. Để hoàn thành mục tiêu, bạn buộc phải hiểu rõ tâm lý từng người và tận dụng những gì học được để điều hướng họ một cách hiệu quả.

Dù cấu trúc này khá mới mẻ, Damian Martin vẫn thấy được sợi dây liên kết với những dự án trước đây của mình. "Tôi muốn tiếp tục con đường kể chuyện dựa trên sự khác biệt của người chơi," anh chia sẻ. "Phần lớn cảm hứng đến từ các trò chơi nhập vai trên bàn (tabletop RPG), nơi bạn liên tục thay đổi giữa việc xưng tên nhân vật hay xưng tên chính mình. Đôi khi bạn nói với tư cách là nhân vật, đôi khi bạn lại nói thay cho họ."

Đôi lúc bạn sẽ nhập vai trực tiếp vào nhân vật, nhưng cũng có lúc bạn đứng ngoài để dẫn dắt họ. Có những khoảnh khắc bạn tự nhủ rằng, liệu sẽ thú vị thế nào nếu một biến cố kinh khủng ập đến với nhân vật của mình. Rồi ngay sau đó, bạn lại thấy chùn bước vì không muốn họ phải chịu đựng điều tồi tệ đó. Với tư cách là một người thiết kế kiêm biên kịch, mình thấy đây là mảnh đất màu mỡ để khai thác. Mình rất nóng lòng được đào sâu vào cơ chế này, bởi cảm giác như đang chạm vào đúng thứ mà người chơi vẫn luôn cảm nhận mỗi khi ngồi xuống và hóa thân thành một ai đó trong vài giờ đồng hồ.

Mục tiêu có phần mơ hồ về việc dẫn dắt người chơi vào một không gian trải nghiệm hoàn toàn mới chính là lý do khiến Signet City trở thành một canh bạc đầy rủi ro. Tuy nhiên, như Damian Martin thừa nhận, việc diễn giải những ý tưởng trừu tượng này cho người khác hiểu chưa bao giờ là chuyện dễ dàng. Cuối cùng, cách đơn giản nhất vẫn là nói với họ rằng: "Đây là một thành phố kỳ quặc và thú vị". Nếu bạn là fan của những tác phẩm như Ambergris của Jeff VanderMeer, hay những bộ phim kiểu Tetsuo, hoặc đơn giản là thích những thành phố đơn sắc đầy ám ảnh, thì cứ việc bước vào và tự mình khám phá.